دولت اسیر استدلالهای غلط مدافعان حذف یارانه نان نشود
خطر تکرار شوک ارز ترجیحی در نان و حذف یارانه زنجیره به دلیل ابهام در بودجه 1405 احساس میشود.
به گزارش غلات نیوز از تسنیم، بررسی روند سیاستگذاریهای اقتصادی در ماههای اخیر، بهویژه تصمیمات اتخاذ شده در دیماه 1404، حاوی درسهای مهمی برای آینده اقتصاد ایران بود. اکنون نیز واکاوی دقیق برخی بندهای بودجه 1405، بهویژه در حوزه کالاهای اساسی و نان، از منظر اقتصاد سیاسی و ثبات اجتماعی اهمیتی دوچندان مییابد.
به نظر میرسد بازخوانی تجربه اخیر در حوزه بنزین و ارز، و تطبیق آن با سناریوهای احتمالی برای یارانه نان، میتواند چراغ راهی برای پرهیز از تکرار آزمون و خطاهای پرهزینه باشد.
تفاوت معنادار مدلهای ریاضی با واقعیتهای روانی بازار
یکی از چالشهای اصلی در سیاستگذاری اقتصادی کشور، تفاوت فاحش میان نتایج روی کاغذ و خروجیهای میدانی است. در طرح اخیر اصلاح نرخ بنزین و حذف ارز ترجیحی، مدلسازیهای کارشناسی حاکی از آن بود که اثر تورمی این تصمیمات فراتر از 2 درصد نخواهد بود. این محاسبه از منظر ریاضی و حسابداری شاید صحیح باشد، اما فاقد یک متغیر کلیدی به نام «انتظارات تورمی» است.
تجربه نشان داد که در اتمسفر اقتصاد ایران، هرگونه شوک قیمتی به کالاهای پایه، نه به اندازه وزن واقعی آن کالا، بلکه به اندازه «انتظار عمومی از آینده» بر شاخص تورم اثر میگذارد؛ چنانکه دیدیم برآورد 2 درصدی، با در نظر گرفتن این شاخص در عمل به پیشبینی افزایش 10 درصدی تورم منجر شد.
اگر کالایی مانند بنزین چنین اثری دارد، تغییر در مکانیزم عرضه «نان» که قوت غالب جامعه و نماد امنیت غذایی است، چه تبعاتی بر انتظارات تورمی خواهد داشت؟ به نظر میرسد ضریب حساسیت جامعه نسبت به نان، بسیار بالاتر از سایر کالاهاست و هرگونه تصمیمگیری در این حوزه نیازمند احتیاطی مضاعف است.
واکاوی ابهام در جدول 14؛ منظور از ذینفع نهایی کیست؟
در بررسی جدول شماره 14 لایحه بودجه 1405، ردیف اعتباری 290 هزار میلیارد تومانی برای یارانه نان لحاظ شده است که از نظر عدد و رقم، تداوم روند گذشته را نشان میدهد. اما نکته قابل تأمل، استفاده از عبارت کلی و تفسیرپذیر پرداخت به ذینفع نهایی است. این ابهام در نگارش قانون، دو مسیر کاملاً متفاوت را پیش روی مجریان قرار میدهد.
یک مسیر از تفسیر ذینفع نهایی، زنجیره تولید (نانوا) تلقی شود. در این حالت، قیمت برای مصرفکننده ثابت میماند و دولت مابهالتفاوت هزینه را به تولیدکننده میپردازد. اما مسیر دوم ذینفع نهایی را خانوار تفسیر میکند. این سناریو به معنای آزادسازی قیمت نان و پرداخت یارانه نقدی یا کالابرگ به مردم است.
شاید ایده اصلی مجلس این بوده که دست دولت را برای تصمیمگیری باز بگذارد اما با توجه به حساسیت موضوع نان ایجاد چنین ابهامی در بودجه ریسک تصمیمگیری نسنجیده را بالاتر میبرد.
با توجه به حساسیت موضوع، انتظار میرود قانونگذاران خود با شفافیت کامل، تکلیف این بند را روشن نماید تا از بروز هرگونه تفسیر سلیقهای در مقام اجرا که میتواند منجر به شوک قیمتی شود، جلوگیری به عمل آید.
خبرنگار : ادمین
-
27 آبان 1405طرح محاسبه قیمت تجاری نان، محدودیتی برای خانوادهها ایجاد نمیکند -
27 آبان 1405قیمت نان افزایش نمییابد؛ یارانه آرد به مصرفکنندگان واقعی میرسد
-
27 آبان 1405نان نباید در انتظار آرد بماند/ بازآرایی سازوکار حمل آرد در کرانه جنوبی دریای کاسپین -
26 آبان 1405سبوس بهانه افت کیفیت نان نشود
-
26 آبان 1405باز هم یک طرح پر از ابهام برای نان!
-
طرح محاسبه قیمت تجاری نان، محدودیتی برای خانوادهها ایجاد نمیکند
20 ساعت قبلادامه مطلب -
قیمت نان افزایش نمییابد؛ یارانه آرد به مصرفکنندگان واقعی میرسد
20 ساعت قبلادامه مطلب -
تعیین قیمت خرید تضمینی گندم را نمیتوان به پایان جنگ موکول کرد
21 ساعت قبلادامه مطلب -
نرخ خرید گندم هفته آینده اعلام میشود
21 ساعت قبلادامه مطلب -
نان نباید در انتظار آرد بماند/ بازآرایی سازوکار حمل آرد در کرانه جنوبی دریای کاسپین
21 ساعت قبلادامه مطلب -
موکول کردن طلب ارزی واردکنندگان به بودجه ۱۴۰۶ بی نتیجه است
2 روز قبلادامه مطلب -
مطالبات واردکنندگان کالاهای اساسی بهترتیب اولویت تسویه خواهد شد
2 روز قبلادامه مطلب -
پیگیری مستمر برای رفع مشکلات آرد عشایر
2 روز قبلادامه مطلب
-
18 مهر 1405توزیع آرد خام روستایی در اصفهان با آموزش سامانه سیما، هوشمند میشود -
09 شهریور 1405جزئیات دستورالعمل توزیع هوشمند آرد خام روستایی و عشایری در استان ها از زبان مدیرکل هماهنگی و نظارت بر آرد ونانGTC -
02 خرداد 1405توزیع قطره چکانی گندم نوع ۶ و کمبود آرد -
12 آذر 1404اجبار نانوایان آزادپز برای ورود به نانینو! -
27 خرداد 1405لیست شرکت کنندگان نمایشگاه ایران اگروفود ۱۴۰۵ منتشر شد -
29 اردیبهشت 1405سامانه فروش گندم و آرد نوع ۶ در تهران بازگشایی شد -
09 آذر 1404کاهش و یا افزایش مصرف آرد با نانینو؟ -
30 اردیبهشت 1405بازدید رئیس انجمن آردسازان از کارخانه آرد آراد/ در این بازدید بر توانمندی های ویژه کارخانه آرد آراد تاکید شد -
05 مرداد 1405رفع محدودیت سامانه صنف و صنعت با نرخ های جدید! -
16 خرداد 1405در روزهای جنگ ۶۰۰ تن آرد کمکی برای مدیریت بازار نان توزیع شد